Bilinen her şeyi altüst eden tarihi keşif: 4 bin yıl önce yazılan tablette neler var?

Bir dikdörtgenin içindeki köşegenin uzunluğunu çözmek için Pisagor teoremini kullanan eski bir Babil tableti ortaya çıktı. Muhtemelen öğretim amacıyla kullanılandığı aktarılan tablet, MÖ 1770‘e, yani Pisagor‘un doğmasından (MÖ 570 civarında) yüzyıllar öncesine dayanıyor.

MÖ 1800-1600 civarına ait başka bir tabletin içinde üçgen etiketli bir kare bulunuyor. eski Babilliler tarafından kullanılan sayma sistemi olan ’60 tabanındaki’ işaretlerin tercümesi, bu eski matematikçilerin Pisagor teoreminin yanı sıra diğer ileri matematik kavramlarının da farkında olduklarını gösterdi.

Matematikçi Bruce Ratner konuyla ilgili bir makalesinde şunları aktardı:

“Sonuç kaçınılmaz. Babilliler bir karenin köşegeninin uzunluğu ile kenarı arasındaki ilişkiyi biliyorlardı: d=2’nin karekökü. Bu muhtemelen irrasyonel olduğu bilinen ilk sayıydı. Ancak bu onların Pisagor Teoremi’ne veya en azından karenin köşegeninin özel durumuna (d2 = a2 + a2) aşina oldukları anlamına geliyor.”

Denklem neden Pisagor’a atfedildi?

Pisagor‘un hiçbir orijinal yazısı bugüne ulaşamazken, onun hakkında bilinenler başkaları tarafından, özellikle de güney İtalya‘da kurduğu bir okulun üyeleri olan Pisagorcular tarafından aktarıldı. Pisagor’un Yarım Dairesi adı verilen okul gizliydi, ancak orada öğrenilen veya keşfedilen bilgiler aktarılıyor ve çoğu zaman adamın kendisine atfedilmekte.

Ratner konuya dair sözlerine şöyle devam etti:

“Pisagor’un orijinal kaynaklarının nadir olmasının bir nedeni, yazılı materyal az olduğundan Pisagor bilgisinin bir nesilden diğerine ağızdan ağza aktarılmasıydı. Ayrıca, liderlerine duydukları saygıdan ötürü, Pisagorcular tarafından yapılan keşiflerin çoğu Pisagor’un kendisine atfedildi; bu, ‘Pisagor Teoremi’ terimini açıklayabilir.”

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

x